Wat gebeurt er wanneer iemand uit de wereld van incasso en gerechtsdeurwaarders naast een jongere komt te staan die het overzicht over zijn schulden is kwijtgeraakt? Onze 21-jarige deelnemer, werd gekoppeld aan GGN-medewerker en bij ons schuldrustcoach Patrick. Hun samenwerking laat een menselijke omgang met schulden zien, waar wij hard voor werken.
Een brief van een incassobureau is voor de één een onderdeel van het dagelijks werk. Voor de ander kan diezelfde brief het begin zijn van een periode vol stress, onzekerheid en schaamte. Twee werelden die elkaar doorgaans ontmoeten via correspondentie, telefoongesprekken en betalingsverzoeken. Maar wat gebeurt er als die afstand verdwijnt?
Patrick (32) werkt bij GGN op de afdeling Kwaliteit & Trainingen. Hij traint onder meer medewerkers die contact hebben met mensen met openstaande rekeningen. Via Stichting ONSbank werd hij gekoppeld aan onze deelnemer, die na een financiële tegenslag het overzicht over zijn schulden was verloren.
De eerste kennismaking was even wennen. De deelnemer wist dat zijn nieuwe schuldrustcoach bij een gerechtsdeurwaardersorganisatie werkte. Zijn eerste gedachte: "O, je bent er zo eentje. Maar dat beeld veranderde snel."
Juist Patricks kennis van de incassowereld bleek waardevol. Hij wist hoe schuldeisers werken, welke informatie zij nodig hebben en hoe je tot haalbare afspraken kunt komen. Voor de deelnemer betekende dat iemand naast zich die de taal van de brieven en organisaties sprak, terwijl hij zelf weer grip kreeg op zijn situatie.
De afstand tussen twee werelden verkleinen
Wat deze samenwerking bijzonder maakt, is dat de rollen niet verdwijnen, maar anders worden ingezet. Patrick brengt professionele kennis mee uit een wereld die voor jongeren met schulden vaak ingewikkeld en intimiderend is. De jongere brengt de ervaring mee van iemand die aan de andere kant van diezelfde wereld staat.
Dat levert ook Patrick nieuwe inzichten op. Hij merkte bijvoorbeeld dat zijn eigen daadkracht en tempo niet vanzelfsprekend aansluiten bij wat een jongere nodig heeft. Waar hij gewend is om zaken snel en gestructureerd op te pakken, vraagt begeleiding soms juist om vertraging, herhaling en vertrouwen.
Of, zoals Patrick het zelf verwoordt: 'Ik ben ik en een ander is een ander.'
Die les is minstens zo belangrijk als de financiële kennis die hij kan overdragen. Want een schuldensituatie laat zich niet uitsluitend oplossen met een overzicht, een betalingsregeling of de juiste contactpersoon. Er moet ook ruimte zijn voor de persoon achter de cijfers.
Kennis werkt twee kanten op
Tijdens het traject bracht Patrick samen met onze jongere de openstaande bedragen en betrokken partijen in kaart. Met een machtiging vroeg hij actuele informatie op bij schuldeisers, incassobureaus en gerechtsdeurwaarders. Vervolgens bespraken ze welke oplossingen haalbaar waren.
Kenmerkend voor ONSbank is hoe concreet de samenwerking werd ingericht. De deelnemer werd meegenomen in de correspondentie met schuldeisers, zodat hij kon volgen wat er gebeurde en kon zien hoe het contact verliep. Niet alleen het resultaat telde, maar ook het inzicht in het proces.
Voor de jongere verdween daarmee een deel van de onbekendheid die zijn situatie zo ingewikkeld maakte. Een workshop van ONSbank over gerechtsdeurwaarders hielp daar eveneens bij. Hij ontdekte bijvoorbeeld dat een gerechtsdeurwaarder niet zomaar aan de deur kan verschijnen, maar zich aan wettelijke procedures moet houden.
Het laat zien hoe belangrijk begrijpelijke informatie is. Wat voor professionals vanzelfsprekend is, kan voor jongeren die voor het eerst met schulden te maken krijgen een onbekend en beangstigend systeem zijn.
Van persoonlijke ervaring naar een menselijker systeem
Het verhaal van Patrick en onze oud-deelnemer laat zien wat er kan ontstaan wanneer professionele kennis en persoonlijke ervaring elkaar ontmoeten. Maar die uitwisseling hoeft niet te stoppen bij individuele begeleiding.
Met Next Level leidt ONSbank oud-deelnemers op tot ervaringsdeskundigen. Zij delen hun inzichten en ervaringen in trainingen, workshops en gastlessen voor professionals. Zo krijgen organisaties niet alleen kennis over de financiële werkelijkheid van jongeren, maar ook inzicht in hoe hun communicatie, werkwijze en dienstverlening door die jongeren worden ervaren.
Dat perspectief is waardevol voor iedereen die beroepsmatig met financiële problemen te maken heeft. Want wie wil begrijpen wat een brief, betalingsverzoek of telefoongesprek teweegbrengt, kan niet uitsluitend kijken vanuit de organisatie die hem verstuurt. Je moet ook luisteren naar degene die hem ontvangt.
Misschien is dat wel de belangrijkste les uit de samenwerking tussen Patrick en zijn jongere: verbinding, perspectief én actie beginnen wanneer we bereid zijn over de grenzen van onze eigen wereld heen te kijken.
Jongeren zijn niet hun schulden. Ze zijn onderweg. En soms begint die weg precies daar waar twee werelden elkaar ontmoeten.
Dit artikel is gebaseerd op het gezamenlijke blog van GGN en Stichting ONSbank.